LOGOWANIE

SZUKAJ

Publikacje

Z problematyką dotyczącą dzieci z zespołem Downa zetknęłam się jedenaście lat temu w Zespole Szkół Specjalnych nr 45 w Częstochowie. Zainteresowanie tą tematyką skłoniło mnie do napisania tego artykułu dotyczącego oddziaływań stymulacyjno-rewalidacyjnych w stosunku do dziecka z zespołem Downa.

Co zrobić, aby dziecko z zespołem Downa zmieściło swój język w jamie ustnej?

Z problematyką dotyczącą dzieci z zespołem Downa zetknęłam się jedenaście lat temu w Zespole Szkół Specjalnych nr 45 w Częstochowie. Zainteresowanie tą tematyką skłoniło mnie do napisania tego artykułu dotyczącego oddziaływań stymulacyjno-rewalidacyjnych w stosunku do dziecka z zespołem Downa.

Z jakimi problemami mają do czynienia dzieci z zespołem Downa?

Uczniowie mają kłopoty z komunikowaniem się, rozumieniem mowy. Zaburzenia mowy bywają złożone. Występują tzw. Zespoły wad. Im głębsze upośledzenie umysłowe dziecka, tym wady mowy bywają cięższe i bardziej skomplikowane (R.Kościelak 1987). W tej grupie niepełnosprawności znajdują się dzieci upośledzone umysłowo w stopniach umiarkowanym i znacznym. U takich dzieci zaburzona jest artykulacja, w skutek morfologicznych wad narządów mowy. Duże kłopoty mają uczniowie z utrzymaniem języka w jamie ustnej, wypychają go do przodu w czasie spożywania posiłków czy połykania płynów i śliny. Trudności życia związane są z małymi wymiarami jamy ustnej. Mięśnie żuchwy bywają wiotkie. Brak pionizacji języka jest przyczyną dysfunkcji połykania. Oddychanie przez usta oraz niedrożność nosa dodatkowo pogłębia tą wadę. Mając na uwadze występujące u dzieci wspomniane przeze mnie zaburzenia ,próbuję dla każdego z nich dobrać odpowiednią terapię logopedyczną. W końcu, na podstawie konsultacji lekarskich oraz pełnego wywiadu z rodzicami dotyczącego przebiegu rozwoju ucznia wytyczam Indywidualny Plan Rozwoju(IPR). Tworząc go muszę wziąć pod uwagę następujące grupy ćwiczeń

Usprawnianie motoryki narządów mowy, masaż artykulatorów (wg E Stecko); masaż przepony, ćwiczenia oddechowe, (zmiana toru oddechowego z ustnego na nosowy, wskazana konsultacja laryngologiczna)

Wspomaganie ćwiczeń oddechowych z użyciem płytki przedsionkowej zalecanej przez ortodontów (wskazana konsultacja ortodontyczna), ćwiczenia artykulacyjne zaburzonych głosek, usprawnianie percepcji słuchowej, kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych, stymulowanie motoryki dużej i małej, wspomaganie koordynacji słuchowo-ruchowej, usprawnianie czynności obu rąk, nauka połykania śliny, płynów, pokarmów oraz żucia.

Na podstawie własnych doświadczeń, wiedzy naukowej, współpracy z ortodontą i laryngologiem, opracowałam metodę SZEŚCIU KROKÓW wspomagającą terapię logopedyczną, pomaga ona dziecku zmieścić język w jamie ustnej. Metodę tę weryfikują dzieci z Zespołu Szkół Specjalnych w Częstochowie.

KROK PIERWSZY 
Stymulacja rozwoju mowy


Usprawnianie narządów mowy; masaż artykulatorów; masaż przepony; ćwiczenia oddechowe; ćwiczenia słuchowe; usprawnianie czynności obu rąk; ćwiczenia orientacji w schemacie własnego ciała; ćwiczenia słuchowo-ruchowe; kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych; nauka połykania śliny, płynów; pokarmów - korektę połykania wykonujemy przy lusterku - 1 krok
Dziecko przechodzi do drugiego kroku gdy opanuje ćwiczenia kroku pierwszego

KROK DRUGI 
Stymulacja rozwoju mowy


Usprawnianie narządów mowy; masaż artykulatorów; masaż przepony; ćwiczenia oddechowe; ćwiczenia słuchowe; usprawnianie czynności obu rąk; ćwiczenia orientacji w schemacie własnego ciała; ćwiczenia słuchowo-ruchowe; kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych; nauka połykania śliny, płynów(dwa szybkie łyki); pokarmów - korektę połykania wykonujemy przy lusterku - 2krok
Dziecko przechodzi do trzeciego kroku; gdy opanuje ćwiczenia kroku drugiego.

KROK TRZECI 
Stymulacja rozwoju mowy


Usprawnianie narządów mowy; masaż artykulatorów; masaż przepony; ćwiczenia oddechowe ćwiczenia słuchowe; usprawnianie czynności obu rąk; ćwiczenia orientacji w schemacie własnego ciała; ćwiczenia słuchowo-ruchowe; kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych; nauka połykania śliny, płynów(trzy szybkie łyki); pokarmów - korektę połykania wykonujemy przy lusterku - 3 krok
Dziecko przechodzi do czwartego kroku gdy opanuje ćwiczenia trzeciego.

KROK CZWARTY 
Stymulacja rozwoju mowy


Usprawnianie narządów mowy; masaż artykulatorów; masaż przepony; ćwiczenia oddechowe; ćwiczenia słuchowe; usprawnianie czynności obu rąk; ćwiczenia orientacji w schemacie własnego ciała; ćwiczenia słuchowo-ruchowe; kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych; nauka połykania śliny, płynów(cztery szybkie łyki); pokarmów - korektę połykania wykonujemy przy lusterku - 4krok
Dziecko przechodzi do piątego kroku gdy opanuje ćwiczenia kroku czwartego.

KROK PIĄTY 
Stymulacja rozwoju mowy


Usprawnianie narządów mowy; masaż artykulatorów; masaż przepony; ćwiczenia oddechowe; ćwiczenia słuchowe; usprawnianie czynności obu rąk; ćwiczenia orientacji w schemacie własnego ciała; ćwiczenia słuchowo-ruchowe; kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych; nauka połykania śliny, płynów (pięć szybkich łyków); pokarmów - korektę połykania wykonujemy przy lusterku - 5 krok
Dziecko przechodzi do szóstego kroku gdy opanuje ćwiczenia kroku piątego.

KROK SZÓSTY 
Stymulacja rozwoju mowy


Usprawnianie narządów mowy; masaż artykulatorów; masaż przepony; ćwiczenia oddechowe; ćwiczenia słuchowe; usprawnianie czynności obu rąk; ćwiczenia orientacji w schemacie własnego ciała; ćwiczenia słuchowo-ruchowe; kształtowanie powiązań percepcyjno-motorycznych; powinna nastąpić automatyzacja połykania śliny, płynów; pokarmów

WNIOSKI

- O powodzeniu rewalidacji dziecka z zespołem Dawna decydują stymulacje i odpowiednio dobrany program terapii.
- Bardzo ważne są metody stosowane w terapii z zespołem Downa, ich odpowiedni dobór, systematyczność w ich stosowaniu i indywidualizacja. Metoda SZEŚCIU KROKÓW pomaga dziecku uzyskać potrzebne umiejętności, to znaczy: dziecko potrafi prawidłowo połykać ślinę, płyny i pokarmy, oddychać torem nosowym a w konsekwencji język zaczyna się mieścić w jamie ustnej.
- Konieczne są metody pracy wpływające pośrednio na mózg, mowę, które rozwijają jednocześnie inne funkcje psychiczne. Ważne są ćwiczenia usprawniające motorykę palców rąk, dzięki którym osiąga się w logoterapii precyzję wszelkich ruchów artkulacyjnych, języka, warg, żuchwy.
- Rewalidacja dziecka z zespołem Downa powinna polegać na kompleksowym rozwoju psychoruchowym ze szczególnym uwzględnieniem funkcji percepcyjno-motorycznych wykazujących defekty.
- Wymagana jest współpraca różnych dziedzin : ortodonty, laryngologa, rehabilitanta ruchowego, psychologa.
- Wpływ na efekty terapii logopedycznej mają: akceptacja dziecka, współpraca z rodzicami i specjalistami różnych dziedzin.

Bibliografia:

1. Cliff Cuningham; Dziecko z zespołem Downa. Warszawa 1971
2. Kame J; Wady rewalidacyjne dyslalii na tle procesu rozwojowego. Biuletyn Fonologiczny 1967
3. Kościelak R; Psychologiczne podstawy rewalidacji upośledzonych umysłowo. Warszawa 1999
4. Mackiewicz B; Podstawy ortodoncji dla logopedów. Warszawa 1986.
5. Stecko E;Wczesne rozpoznanie i leczenie zaburzeń mowy. Lublin 1991


Julitta Osiewacz

Zespół Szkół Specjalnych nr 45 w Częstochowie
Szkoła Podstawowa Specjalna nr 45,
Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy nr 2
42-224 Częstochowa ul. Czecha 15, tel: (34) 324-65-35
e-maile: zss45@edukacja.czestochowa.pl, dyrektor@zss45.czest.pl,
sekretariat@zss45.czest.pl
Strona internetowa - kontakt